ارائه روشي نوين براي تخمين ضريب زبري در رودخانه هاي كوهستاني

در مطالعه هيدروليك مجاري روباز با بستر صلب، ضريب زبري را يك عدد ثابت مي توان تلقي كرد و پس از تعيين آن، يكي از فرمولهاي مقاومت جريان را مستقيما" براي محاسبه سرعت، شيب و يا عمق به كار برد، ولي در هيدروليك رودخانه ها، چون امكان حركت بستر وجود دارد، لذا مقاومت در برابر جريان يا ضريب زبري متغير است. بنابر اين نمي توان يك فرمول مقاومت را به طور مستقيم و بدون آگاهي از نحوه تغيير ضريب مقاومت در شرايط مختلف جريان و رسوب آن به كار برد. بمنظور ارائه راهكاري قابل اعتماد براي برآورد ضريب زبري در رودخانه هاي كوهستاني، پژوهش حاضر با اتكا به داده هاي ميداني گسترده اي كه براي تعدادي از رودخانه هاي واقع در حوزه آبريزمركزي كشور قابل جمع آوري بوده است، انجام شده است. يافته هاي اين پژوهش گسترده و دشوار به ارائه يك مدل پارامتريك جديد با بهره گيري از ويژگي هاي
ژئوتكنيكي/ هيدروليكي رودخانه هاي كوهستاني شده است. در اين راستا، از مدل هاي تحليلي همبستگي تك متغيره و چند متغيره براي ارزيابي مشاهدات استفاده شده و سپس اقدام به استخراج يك معادله كاربردي/ مهندسي گرديده است. معادله توسعه يافته در اين پژوهش با كارهاي يكي از پژوهشگران امريكائي در همين زمينه هم مقايسه شده و برتري مدل پيشنهادي اين پژوهش نسبت به چنان مدلي، نشان داده شده است.