بررسي انتقال رسوب در كف هاي مشبك

در مقاله حاضر، نحوه انتقال رسوب در سازه هاي آبگيري از كف به صورت آزمايشگاهي مورد مطالعه قرار گرفته است. براي اين منظور كانالي دو طبقه ساخته شده و آزمايشات مختلفي با استفاده از دو نوع رسوب ريزدانه با دانه بندي يكنواخت و درشت دانه با دانه بندي غير يكنواخت انجام شده است. در مدل ساخته شده، كانال تحتاني، دبي منحرف شده و كانال فوقاني، دبي باقيمانده را منتقل مي كنند. طول كفهاي مشبك به صورتي انتخاب شده اند كه با توجه به محدوديت سرعت بر روي لايه رسوبي درصد قابل قبولي از دبي كل از روي كف مشبك عبور كند. با گذشتن قسمتي از دبي از روي كف مشبك امكان انحراف كل رسوبات معلق كمتر شده و شرايط طبيعي رودخانه بهتر مدل مي ش.ود. در حالت بكارگيري رسوبات ريزدانه با دانه بندي يكنواخت علاوه بر توزين رسوبات با استفاده از يك عمق سنج توپوگرافي كف رسوبي نيز برداشت شده تا بتوان اشكال اساسي ايجاد شده در هنگام انتقال رسوب را تشخيص داد. اندازه گيري وزن رسوبات ريزدانه عبور كرده از ميان ميله ها عبور نموده و زماني كه اين آزمايش براي دانه بندي غير يكنواخت با مشخصات d50=3 mm و S= 1/95 انجام شد، نشان داد كه به ترتيب 74٪ و 67٪ از بار رسوب در حالت آرايش ميله هاي طولي و عرضي از روي آبگير عبور كرده است. اين موضوع توصيه مي كند جهت حفظ شرايط طبيعي رودخانه ها از آرايش عرضي جهت ساخت آبگير كفي مشبك استفاده شود. در ضمن در حين استفاده از آرايش عرضي 50٪ فضاي خالي بين ميله ها بوسيله رسوبات پوشانده شد كه اين عدد در هنگام بكارگيري آرايش طولي به 70٪ مي رسد، با مقايسه اين دو عدد مي توان دريافت مقدار گرفتگي مف هاي مشبك با آرايش عرضي 30٪ كمتر از حالتي است كه ميله ها در جهت جريان قرار دارند. در نتيجه توصيه مي شود جهت اطمينان از عملكرد صحيح آبگير و جلوگيري از گرفتگي هاي متعدد از آرايش عرضي در ساخت شبكه استفاده شود.