معرفي روشي نوين در مطالعه و اجراي عمليات مهار سيلاب حوزه هاي آبخيزشهري و روستايي كشور

ويژگي هاي توپوگرافي و زمين شناسي كشور ايران در برخورد با سيماي اقليمي و فرهنگي آن موجب تغيير رفتار حوزه هاي آبخيز در پاسخ به بارش و رواناب ناشي از آن گرديده است . نحوه بارش و توزيع آن، ضمن تاثير پذيري از ويژگي هاي ياد شده، با ايجاد سيلابهاي فصلي صدمات و خسارات جبران ناپذيري بر اقتصاد كشور تحميل مي نمايد . تحقيق حاضر با هدف كاهش خطرات سيل الگوي مناسبي در بهينه سازي عمليات آبخيزداري، مهار سيل و مهندسي رودخانه محسوب مي شود . به همين منظور با استفاده از مفهوم نمودار مساحت - زمان و بكار گيري مشخصات فيزيكي و هيدرولوژيكي حوزه در يك مدل رياضي، رفتار حوزه مورد واسنجي و ارزيابي قرار گرفت . سپس سطوح هم پيمايش حوزه استخراج و توزيع مكاني زيرحوزه ها در سطح منطقه مورد بررسي واقع شده است . از آنجا كه تاثير متقابل توزيع مكاني زيرحوزه ها و پتانسيل سيل خيزي آنها نقش مهمي در شكل گيري سيلاب حوزه دارد . لذا با فرض اجراي عمليات مهار سيلاب در زيرحوزه هاي واقع در هر سطح هم پيمايش، تاثير آنها روي دبي اوج سيل مورد بررسي قرار گرفته است . نتايج حاصل نشان مي دهد كه زيرحوزه هاي سطح هم پيمايش 5 واقع در بخش مياني حوزه پل منجنيق با 64,6 كيلو متر مربع وسعت داراي بيشترين تاثير در دبي اوج سيلاب خروجي از حوزه اصلي بوده است . درمقايسه با مناطق مزبور، سطوح واقع در نزديكي خروجي نقش بسيار كمتري در دبي اوج داشته است . بطور كلي از خروجي حوزه بطرف بخش هاي مياني، تاثير زيرحوزه ها در اوج سيلاب اقزايش نشان مي دهد . لذا با تمركز عمليات آبخيزداري و كنترل سيلاب براساس اولويت ها و مناطق تعيين شده، كاهش قابل توجهي در هزينه هاي اجرائي پروژه هاي كنترل سيل و مهندسي رودخانه پيش بيني مي گردد . در اين حالت تقليل تراز جريان در مسيل ها و رودخانه ها، ضمن تاثير گذاري بر كاهش حجم عمليات ساختماني، موجب صرفه جويي قابل ملاحظه در هزينه كرد سرمايه هاي ملي كشور خواهد گرديد .