شناسايي و تحليل اطلاعات مناطق آلوده به آرسنيك در شمال غرب كشور

آرسنيك يكي از فلزات سنگين مي باشد كه در طبيعت به صورت كاني هاي سولفيدي مثل آرسنوپيريت يافت مي‌شود. تقريبا تمامي تركيبات اين عنصر، به ويژه تركيبات آلي آن، سمي اند و با از بين بردن سيستم گوارش، باعث سرطان و يا مرگ مي شوند. طيف گسترده بيماري هاي ايجاد شده بوسيله اين عنصر باعث شده است كه تحقيقات قابل توجهي در زمينه ميزان سميت تركيبات مختلف اين عنصر و شناسايي منابع عمده طبيعي و انسان ساز نشر آن در طبيعت صورت بگيرد تا راهكارهاي مناسبي جهت كنترل، دفع و يا جاگزيني تركيبات مختلف مورد كاربرد آن با گزينه هاي جديد در نظر گرفته شود. در اين راستا، پروژه ملي شناسايي منابع آلودگي فلزات سنگين شاخص، در ادامه پروژه جهاني برنامه محيط زيست سازمان ملل با حمايت سازمان حفاظت محيط زيست كشور توسط پژوهشكده محيط زيست دانشگاه تربيت مدرس به انجام رسيده است. در اين پروژه، نقاط و پتانسيل هاي آلودگي در مطالعات ميداني شناسايي شدند و در يك برنامه سه ماهه، فازهاي مختلف جامد و مايع آن شامل پساب، پسماند و منابع آب و خاك مورد نمونه برداري و سنجش قرار گرفتند. سپس به كمك سامانه اطلاعات جغرافيايي به تحليل اطلاعات شناسايي مناطق آلوده به آرسنيك در استان هاي آذربايجان شرقي، آذربايجان غربي، اردبيل و زنجان بر اساس مقايسه با استانداردهاي ملي و جهاني پرداخته شده است. تعداد منابع آلودگي طبيعي و انسان ساز آرسنيك شناسايي شده در استان هاي مذكور به ترتيب 22 و 12 بوده است. آبگرم بستان آباد، شركت ماهوت بافت و دپوي كيك ليچ شركت فرآوري مواد معدني ايران به ترتيب آلوده ترين منابع آلودگي طبيعي و انسان ساز (پسماند و پساب) آرسنيك در بين واحدهاي مورد نمونه برداري بوده اند.