حفاري با OPEN T.B.M. در لنز رسي و طراحي پوشش بتني مطالعه موردي تونل انتقال آب گاوشان - ناحيه توانكش

تونل انتقال آب گاوشان با طولي بالغ بر 139/20 كيلومتر در جنوب استان كردستان واقع شده و عمليات ساختماني آن اخيرا به اتمام رسيده است. از لحاظ تقسيمات زمين‌شناسي ساختماني، نيمه شمالي مسير تونل در زون سنندج - سيرجان و نيمه جنوبي آن در حد فاصل يك زون افيوليتي و زون رورانده زاگرس قرار دارد.
ليتولوژي مسير تونل از سنگهاي رسوبي شامل ماسه سنگ، شيل، آهك و كنگلومرا تا سنگهاي آذرين و دگرگوني شامل دياباز، ديوريت گابرو، پريدوتيت و آمفيبوليت متغير بوده بطوريكه گسل مرواريد مسير تونل را به دو نيمه شمالي (با رخساره فليش) و نيمه جنوبي (زون افيوليت ملانژ) تقسيم نموده است.
حفاري ناحيه مورد مطالعه (كيلومتراژ 555+11 تا 585+11) با روش‌هاي انفجاري و مكانيزه (بوسيله دستگاه OPEN TBM) به انجام رسيده است. حفاري اين ناحيه از تونل، به دليل تغييرات ليتولوژيكي و بهم ريختگي شديد ساختار تكتونيكي، توأم با پتانسيل تورم و لهيدگي در توده سنگ سرپانتينيت از شرايط سخت و پيچيده‌اي برخوردار بوده است.
به موازات حفاري و به منظور ارزيابي رفتار توده سنگ و بهينه نمودن سيستم پايدارسازي، نسبت به نصب ايستگاههاي ابزار دقيق (همگرايي سنج‌ها) اقدام شد، سپس بر اساس نتايج بدست آمده و نرخ جابجايي‌هاي ديواره تونل، نسبت به اصلاح مقاطع و بهينه‌سازي سيستم نگهدارنده و در نهايت بازنگري در طرح پوشش داخلي ثانويه تونل اقدام شد.
در اين مقاله با بحث در مورد روش حفاري و با در نظر گرفتن شواهد حين ساخت و نتايج رفتارنگاري تونل، عوامل تاثيرگذار در بازنگري سيستم نگهدارنده و بهينه‌سازي پوشش داخلي تونل مورد بحث قرار گرفته است.