بررسي روابط آيين نامه اي طراحي لرزه اي اجزاي غير سازه اي

در بيشتر ساختمانها، اجزاي غير سازه اي هميشه يك سهم قابل توجهي از هزينه كل را شامل مي شوند ، لذا زيان اقتصادي ناشي از خسارات وارده به اجزاي غير سازه اي، كاملاً مي تواند قابل توجه باشد. همانا در رويداد زمين لرزه هاي اخير، خسارات مالي قابل استناد به اجزاي غير سازه اي، معمولاً بيشتر از خسارات وارده به اجزاي سازه اي گزارش مي شود. همانطور كه پايين ترين سطح از ارزيابي يك ساختمان خوب ساخته شده، ايمني جاني ساكنين آن مي باشد ، لذا گذشته از خسارات مالي، خسارات ناشي از اجزاي غير سازه اي بطور جدي مي تواند جان ساكنين ساختمان را نيز به خطر بياندازد.تا حدود سالهاي 1960 ميلادي، تلاشهاي عمده اي در جهت كاهش خطرات زمين لرزه انجام شده ولي تمركز مهندسين فقط معطوف به طراحي لرزه اي ساختمان بوده كه جهت كاهش تهديد، اولين هدف آنها جلوگيري از فروپاشي ساختمان و دوم جلوگيري از خسارت شديد سازه اي بود. در طي اين مدت، دقت و تمركز كمتري بر روي عملكرد المانها و اجزاي غير سازه اي يك ساختمان نسبت به طراحي سيستم سازه اي مقاوم لرزه اي آن، صورت گرفته است . ضوابط طراحي و بهسازي لرزه اي اجزاي غير سازه اي در آيين نامه ها و دستور العملهاي اخير، از گزارشات و مشاهدات مربوط به شكست و گسيختگي المانها تجهيزات و اجزاي غير سازه اي عمدتاً در زمين لرزه هاي رخداده در ايالات متحده بخصوص بعد از زمين لرزه Alaska1964حاصل شده است.در اين مقاله، نيروهاي طراحي مربوط به اجزاي غير سازه اي در آيين نامه هاي معتبر طراحي و بهسازي لرزه اي به صورت خلاصه مورد بررسي قرار گرفته و در ادامه، با نيروهاي طراحي در نظر گرفته شده در آيين نامه ي طراحي لرزه اي ساختمانها در برابر زلزله (استاندارد 2800 ) و دستور العمل بهسازي لرزه اي ساختمانهاي موجود (نشريه 360 )، مقايسه اي عددي صورت مي گيرد كه مشاهده مي شود نيروهاي طراحي لرزه اي بدست آمده در استاندارد 2800 براي اجزاي مختلف غير سازه اي، بعلت در نظر نگرفتن موقعيت اين اجزاء در محل ساختمان و نيز نوع رفتار آنها نسبت به ساختمان، در مقايسه با ساير آيين نامه هاي معتبر، داراي اختلاف زيادي مي باشد. در انتها پيشنهاداتي جهت اصلاح ضوابط لرزه اي و نيروهاي طراحي مربوط به اجزاي غير سازه اي در استاندارد 2800 ، ارائه مي گردد.