شاهكارهاي تاريخي و نياز مقاوم سازي آنها در برابر زلزله با مطالعه موردي باغ فتح آباد

كشور ايران مهند يكي از قديمي ترين تمدن هاي جهان است و از نظر معماري و مهندسي ساختمان، چه در دوره قبل از اسلام، بويژه در عهد هخامنشي و ساساني و چه بعد از اسلام داراي شاهكارهايي بوده است كه بخشي از آن امروز هم باقي است و جزء گران بهاترين ميراث هاي فرهنگي كشورمان محسوب مي شود و حفظ اين آثار از گزند حوادث طبيعي به ويژه زلزله از اهميت بسيار برخوردار است. آثار تاريخي و باستاني ايران در اثر گذشت زمان و حوادث طبيعي به سوي نابودي پيش مي روند كه اگر اين سرمايه گران بها را بتوان حفظ نمود در آمدهاي هنگفتي از طريق صنعت توريسم و جهانگردي عايد ايران مي شود. ايران داراي بناها و سازه اي تاريخي اي است كه علاوه براهميت مالي، الگوهايي عمراني با پشتوانه هاي علمي بسيارند كه مي توانند راه رسيدن به ايراني آباد را هموار كنند، البته نبايد ارزش تاريخي آنها را كه در حكم يك كتاب مصور تاريخ است فراموش كنيم. بر خلاف ساختمان هاي روستايي يا شهري آجري و خشتي كه در زلزله هاي مخرب تاب مقاومت ندارند، بناهاي باستاني ممكن است بتوانند زلزله هاي نسبتا قوي را هم تا حدودي تحمل كرده، با تحمل خساراتي پايداري كلي خود را حفظ كنند. اما بعيد است كه اين بناها بتوانند در زلزله هاي بسيار مخرب هم پايدار بمانند و در هر حال مقاومت بناهاي باستاني در مقابل زلزله به راحتي قابل تخمين نيست و نمي توان درجه اطمينان مشخصي را در اين مورد به دست آورد. با توجه به اهميت فرهنگي فوق العاده بناهاي باستاني و عدم اطمينان قطعي به رفتارشان در هنگام زلزله لازم است آنها را تقويت بكنيم. زمين لرزه ويرانگر بم موجب بروز تلفات انساني، ويراني و خسارات عظيم به ميراث فرهنگي گرديد، شايد اين حادثه مانند يك شوك عظيم بيش از پيش كارشناسان و دست اندركاران را به فكر راهكارهايي جهت كاهش خسارات احتمالي در هنگام زلزله به ويژه در بناهاي تاريخي فرو برد و از آن تاريخ تا كنون در نقاط و سازمان هاي مختلف كارهايي صورت گرفته است. در اين مقاله هدف اصلي ارائه راهكارهاي جهت كاهش آسيب هاي وارده به بناهاي تاريخي با مطالعه موردي باغ فتح آباد مي باشد. در يك جمله مي توان اين طور بيان نمود كه با بازرسي قبلي و بهسازي بناهاي تاريخي مي توان تا حد قابل ملاحظه اي از آسيب هاي وارده كاست.