توسعه روابط بدون بعد حاكم بر دبي عبوري از دريچه هاي قوسي

تا كنون روابط متعددي جهت تخمين دبي جريان عبوري از دريچه هاي قوسي ارائه گرديده است. يكي از اين روابط، روابط بدون بعد مي باشد كه به علت سادگي و سهولت استفاده، كاربرد عملي بيشتري نسبت به بقيه روابط دارد. در روابط بدون بعد قبلي، فقط از بازشدگي دريچه و بارآبي استافده گرديده است. در حالي كه پارامترهاي ديگري نظير شعاع دريچه و فاصله محور دريچه تا كف كانال نيز عواملي تأثيرگذار بر دبي دريچه هاي قوسي مي‌باشند. در اين تحقيق روابط بدون بعد جديدي با در نظر گرفتن همه عوامل تأثيرگذار بر دبي دريچه هاي قوسي در شرايط ازاد و مستغرق به دست آمده است. اين روابط كه با استفاده از تئوري باكينگهام و داده هاي آزمايشگاهي منتشر شده قبلي مربوط به يك دريچه قوسي در حالت هاي جريان مستغرق و آزاد به دست آمده، دبي جريان (با عمق بحراني) را به عمق آب بالادست دريچه، عمق آب پايين دست دريچه، شعاع دريچه، فاصله محور دريچه تا كف و بازشدگي دريچه ربط مي‌دهد. اعتبار رابطه به دست آمده با استفاده از چند سري داده اندازه‌گيري شده صحرايي از دريچه هاي قوسي مختلف بررسي گرديد. نتايج نشان داد كه رابطه به دست آمده تطابق خوبي با داده هاي آزمايشگاهي و صحرايي مورد استفاده دارد و ميزان متوسط خطاي محاسبه دبي از اين روش در شرايط آزاد و مستغرق به ترتيب حدود 2% و 4% مي باشد. بنابراين از اين روابط مي توان به عنوان ابزار مناسبي جهت مديريت بهتر دريچه هاي قوسي مستغرق و آزاد واقع بر كانال هاي انتقال آب يا دريچه سدها استفاده نمود.