تهيه مدل پهنه‌‌بندي سيلاب با استفاده از نرم افزار WMS (مطالعه موردي حوضه آبريز دز)

سيل يكي از مخرب ترين بلاياي طبيعي در تمام دنيا است. در دهه گذشته ميزان وقوع سيلاب هاي مخرب به دليل افزايش دما، گسترش شهرسازي و تغيير خصوصيات حوضه آبريز همراه با ايجاد تغيير در كاربري اراضي و استفاده نادرست از زمين افزياش يافته است. با وجود تحقيقات زيادي كه در زمينه پيش بيني، كنترل و مهار سيلاب انجام شده است، اين پديده همچنان باعث خسارت هاي فراواني در اكثر نقاط دنيا مي شود. مديريت سيلاب و پيش بيني ميزان گسترش آن مهمترين و ضروري ترين بخش مهار و كنترل آن محسوب مي شود. با توجه به سيلاب هاي مهمي كه در چند دهه اخير در استان خوزستان رخ داده است، هدف از اين تحقيق تهيه مدل پهنه بندي سيلاب رودخانه دز با استفاده از نرم افزار WMS مي باشد.در اين مطالعه ابتدا با توجه به جانمايي حوضه آبريز رودخانه دز در سيستم UTM و موجود بودن نقشه DEM با دقت 50 متر، خروجي حوضه تا ايستگاه تله زنگ به 2 زير حوضه تفكيك گرديد و در مرحله بعد با توجه به داده هاي منطقه و اطلاعات بارش هاي ثبت شده، هيدروگراف سيلاب در زير حوضه ها توسط مدول معروف بارش - رواناب HEC-1 براي دو سيل به وقوع پيوسته در منطقه شبيه سازي، صحت سنجي و سپس واسنجي گرديد. سپس با استفاده از مدول هيدروليكي HEC-RAS، رونديابي رودخانه دز در حد فاصل ايستگاه تنگ پنج تا تله زنگ انجام پذيرفت. در نهايت نقشه پخش سيلاب در نرم افزار WMS ترسيم و ميزان صحت و دقت اين تحقيق از طريق مقايسه نتايج با داده هاي مشاهده اي انجام پذيرفت. نتايج اين تحقيق بيان گر ميزان دقت، كارايي و سهولت استفاده از نرم افزار WMS براي پهنه بندي سيلاب در رودخانه ها، امكان انجام پيوسته چندين فرآيند شبيه سازي مستقل توسط مدول هاي مختلف موجود در نرم افزار WMS و امكان هشدار به موصع براي كاهش اثرات وقوع سيلاب است. نتايج اين تحقيق مي تواند در پيش بيني و مديريت سيلاب در ساير نقاط سيل خيز مورد استفاده قرار گيرد.