تهيه نقشه هاي آلودگي رودخانه سيمينه رود با استفاده از شاخص PNPI

مسئله آب و كمبود فزاينده آن يكي از مهمترين مسائل دنياي امروز به شمار مي رود. آب به عنوان اصلي ترين عامل توسعه پايدار و مهنترين عنصر تأمين نياز بشري شناخته شده و انسان از ديرباز تا كنون به اهميت اين مابع حياتي پي برده است. رودخانه ها همواره در معرض ورود آلودگي ها شهري و روستايي و به خصوص پساب كارخانجات و زه آب مزارع كشاورزي مي باشند. از ميان اين منابع آلاينده زه آب كشاورزي به دليل مشخص نبودن موقعتي ورود آلودگي به صورت غير نقطه اي بوده و لذا مدل سازي و كنترل آن همواره يكي از زمانبرترين و پيچيده‌ترين انواع مطالعات مي باشد. شاخص پتانسيل آلودگي غير نقطه اي (PNPI)، يكي از ابزارهاي جديد در ارزيابي و مشخص نمودن نواحي داراي خطر آلودگي در رودخانه ها و ساير منابع آب سطحي، با كاربري هاي مختلف مي باشد. يكي از خصوصيات عمده اين شاخص در دسترس بودن اطلاعات ورودي آن در بيشتر مناطق مي باشد. اين شاخص تابعي از سه شاخص كاربري اراضي، رواناب و فاصله از رودخانه بوده و در محيط نرم افزارهاي سيستم اطلاعات جغرافيايي قابل محاسبه و پهنه بندي مي باشد. در اين تحقيق شاخص مذكور بر روي سيمينه رود با حوضه آبريزي به مساحت 3884 كيلومتر مربع بكار گرفته شده است و نقشه هاي پهنه بندي پتانسيل آلودگي غير نقطه اي در آن، تهيه شده است. ارزيابي و صحت يابي شاخصي همانند (PNPI) چندان ساده نيست، چرا كه اين شاخص تغييارت غلظت يك نوع الودگي و يا متغير فيزيكي خاص را بيان نمي نمايد. بلكه اين معيار به صورت كلي مناطق با پتانسيل هاي بالا براي آلوده نمودن منابع آب سطحي و رودخانه ها را مشخص نموده و كليه منابع آلاينده طبيعي و مصنوعي حاصل از فعاليت هاي انسان را مورد توجه قرار مي دهد. همچنين مقايسه نتايج حاصل از اين شاخص با نتايج آزمايشات و اندازه گيري كيفي آب در نقاط خاص و ايستگاه‌هاي هيدرومتري، به دليل طبيعت غيرنقطه‌اي شاخص مذكور، صحيح نمي باشد. براي ارزيابي و صحت يابي پيشنهاد مي شود كه در يك حوضه معرف با اندازه گيري هاي مداوم و دقيق آلاينده‌ها، توانايي اين شاخص مورد بررسي دقيق قرار گيرد.