روش نوين گذر TBM هاي سپردار از فضاي باز (مطالعه موردي: TBMهاي متروي شيراز)

طرل تونل هاي عميق متروي شيراز دو تونل به طول 15 كيلومتار و به قطر 6/88 متر در محيط آبرفتي و زير سطح ايستابي مي باشد. حفاري اين تونل ها توسط دو دستگاه TBM سپردار به روش فشار تعادلي زمين (EBP) مي باشد و نگهداري اين تونل ها با مقطع دايره اي شكل توسط قطعات بتني (سگمنت) به صورت يك رينگ كامل با ضخامت 30 سانتي متر و با آرايش (1+2+2+1) طراحي شده است جهت عبور TBM هاي سپردار از فضاهاي باز حفاري شده مانند ايستگاه هاي مترو و شفت هاي دستري ستونل هاي روش هاي متعددي وجود دارد. يكي از اصول حركتي اين نوع دستگاه ها در گام اول شروع آغاز به كار حفاري، وجود يك تكيه گاه مناسب مي باشد، كه دستگاه با نصب قطعات پيش ساخته8 بتني به نام سگمنت (Segment ) و يا يك رينگ كامل داخل سپر و تكيه بر اين تكيه گاه خود را به سمت جلو هدايت كند. دستگاه هاي TBM متروي شيراز در ايستگاه يك با نصب سازه تكيه گاهي (PUSH FRAME) شروع به حركت نموده و پس از طي مسافت تقريبا 800 متر وارد شفت ايستگاه دو شده اند. اين دستگاه ها بايستي مسافت 100 متر ايستگاه دو را به صورت روباز روي بستر بتني (Cradle) عبور مي كردند. در اين مقاله در ابتدا روشهاي مختلف گذر TBM سپردار از فضاي باز مورد بررسي قرار خواهند گرفت و سپس روش جديد و ابتكاري كه در گذر TBM هاي متروي شيراز از ايستگاه دو بكاربرده شده، توضيح داده شده است. اصول اين روش بر مبناي استفاده از چيدمان خود سگمنت ها (segment) به جاي سازه تكيه گاهي مي باشد. در پايان مقاله مقايسه اي از لحاظ اقتصادي و فني درباره روشهاي مختلف مذكور انجام شده و نتايج عملي و تئوري روش جديد و ابتكاري در متروي شيراز بيان شده است.