بررسي آلودگي غلظت فلزات سنگين درياچه آبي سد مخزني سنته رودخانه خورخوره چاي

حفظ منابع آبي ،بويژه آبهاي شيرين بعنوان منبع تأمين آب آشاميدني جوامع مهمترين عامل در حفظ سلامت،پيشرفت اقتصادي و صنعتي مطرح مي باشد . لذا حفاظت از رودخانه خورخوره چاي كه از با اهميت ترين رودخانه ها در كشور است علاوه بر جنبه هاي زيست محيطي ، ازنقطه نظر كشاورزي،شرب صنعتي و اجتماعي نيز حائز اهميت به سزايي مي باشد . رودخانه خورخوره چاي كه بعنوان يكي از منابع تأمين كننده آب شرب بوده،در صورت هرگونه مواد آلاينده خطرناك نظير فلزات سنگين مي تواند تأثيرات سوء باقي بگذارد . سد مخزني سنته در غرب كشور در 45 كيلومتري شهرستان سقز در ارتفاع40 متري از سطح دريا با موقعيت جغرافيايي تقريبي46درجه و27 دقيقه تا42درجه و46 دقيقه طول شرقي وَ36 درجه و01 دقيقه تا36 درجه و23 دقيقه عرض شمالي با مساحتي حدود 492/3 كيلومتر مربع درغرب كشوردر استان كردستان واقع شده است . در راستاي ارزيابي تفضيلي زيست محيطي از درياچه سد مخزني سنته بر رودخانه خورخوره چاي به منظور كنترل و بهره برداري از پتانسيل آبي اين رودخانه و تأمين بخشي از نيازهاي آبي اراضي ديم پايين دست سد، مطالعات آلودگي فلزات سنگين درياچه آّبي سد و حوزه آبريز رودخانه خورخوره چاي كه نسبت به ديگر قسمتها بعنوان آلوده ترين مسير قرار دارد انتخاب گرديد . در اين بررسي 12 عنصر كه در مجاورت درياچه سد و رودخانه قرار داشتند به طور فصلي در طي يك سال ( 1383 ) در 36 نمونه آب بررسي شد . جداسازي و تغليظ فلزات سنگين به روش استخراج مايع – مايع صورت پذيرفت . اندازه گيري غلظت فلزات سنگين مورد نظر با دستگاه جذب اتمي با شعله، تعيين مقدار گرديد . بر طبق نتايج حاصله ميانگين غلظت فلزات به ترتيب جيوه، مس، نيكل،منگنز،آهن و قلع به ترتيب13 % ،14 % ،21 % ،25 % ،۲ % ،۵ % ميلي گرم در ليتر و غلظت فلزات ديگر به ترتيب ارسنيك ،كادميم،روي،كروم،سلنيوم ،آلومينيم به ترتيب كمتر از 0/003، 0/001، 0/003، 0/001، 0/0003، 0/003 ميلي گرم در ليتر بوده است . . با توجه به نتايج حاصله از اين بررسي و تاثير ميزان عناصر سنگين و روند كاهش نسبي غلظت عناصر مورد نظر از بالا دست به پائين دست رودخانه در درياچه آبي سد مخزني سنته در حال حاضر اثرات آلودگي اين فلزات كمتر از حد معمول استاندارد هاي جهاني است و اثراتي در آب مشاهده نمي شود . ولي عليهذا با تغيير وضعيت و همچنين اثرات تشديدكنندگي ساير آلاينده هاي آبي امكان بروز آلودگي وجود دارد . پايش مستمر در منطقه مذكور مي بايست مد نظري بيشتري قرار گرفته و راهكارهاي مختلف پيشگيري از بروز موارد سوء با شناسائي عوامل آلوده كننده ،نظير منابع نقطه اي ( پسابهاي كشاورزي ،روان آبهاي روستائي و ...) و به منظور كاهش و حذف اين گونه مواد به عمل آورد تا از بروز ايرادات احتمالي جلو گيري به عمل آورد .