بررسي تاثير زمان وقوع سيل بر وسعت اراضي سيلگير

در ايران همه ساله پهنه هاي وسيعي از اراضي مرغوب و حاصلخيز سواحل رودخانه و مسيلها بر اثـر عبـور جريانهـاي سـيلابي فرسايش يافته و تخريب مي شوند و جهت ساماندهي و مديريت رودخانه ها و كنترل فرسايش، لازم است كه شـناخت درسـتي از رفتـار هيدروليكي جريان و نحوه تاثير پوشش گياهي دشت هاي سيلابي اطراف بر مديريت سيل به وجود آيد . ازسويي ضـريب مانينـگ يكـي از پارامترهاي مهم افت انرژي در كانالها و رودخانه ها بوده و تعيين ضريب زبري مناسبي كه بيانگر شرايط واقعي رودخانه باشد، نقش موثري در تراز آب و سرعت جريان در هر مقطع دارد . در اين مقاله با توجه به اينكه تغييرات پوشش گياهي ناشي از تغيير فصل مي تواند تـا حـد زيادي بر مقادير ضريب مانينگ برآوردي و در نتيجه مساحت سيلگيري تاثي رگذار باشد، اقدام به بررسي تاثير زمان وقوع س يل بر وسـعت پهنه هاي سيلگير گرديده و با استفاده از الحاقيه HEC-GeoRAS ، 103 مقطـع عرضـي در طـول 5/5 كيلـومتر از رودخانـه بـابلرود در نظرگرفته شد . در مرحله بعد با توجه به بازديد هاي صحرايي به عمل آمده، كل منطقه به 10 بازه به فواصـل 500 متـري تقـسيم و مقـادير ضريب زبري مانينگ براي هر يك از مقاطع و سيلابدشت هاي ساحل چپ و راست به مدل معرفي و نهايتاً 56 نقشه پهنه سيلگيرمربوط به در 7 دوره بازگشت، 2 ، 5 ، 10 ، 25 ، 50 ، 100 و 200 ساله ، در جهار فصل بهار، تابستان، پـاييزو زمـستان بـه 2 روش كـاون و سـازمان حفاظت خاك آمريكا تهيه و مورد بررسي و مقايسه قرار گرفت . نتايج به دست آمده از اين تحقيق نشان داد كه حداكثر پهنه سيل تعيـين شده مربوط به سيل در فصل تابستان بوده و فصول بهار، پاييز و زمستان به ترتيب در رتبه هاي بعدي قرار دارند . همچنـين نتـايج نـشان دادند كه تغييرات بسيار كوچك چند صدمي در مقادير ضريب مانينگ ( تغيير ميزان پوشش گياهي به دليل تغيير فصل ) مي تواند ده ها هزار متر مربع بر مساحت اراضي سيلگير و ميزان خسارات وارده و نهايتĤً بر برنامه ريزي هاي مديريتي و ساماندهي رودخانه تاثير گذار باشد .