استفاده از تكنيك زمين آمار در تهيه نقشه آلودگي خاكهاي شهر مجن به فسفر

امروزه در راستاي كشاورزي پايدار، بهره برداري بهينه از منابع آب و خاك و حفاظت از محيط زيست مورد توجه جدي برنامه ريزان توسعه پايدار قرار گرفته است. در اين خصوص استفاده از كودهاي شيميايي بويژه كودهاي فسفره بايستي با دقت فراواني صورت گيرد چرا كه اين كودها علاوه بر تامين عناصر غذايي مورد نياز گياه ممكن است مشكلات زيست محيطي نظير ورود فسفاتها به منبع آبهاي سطحي و زير زميني، تجمع نيترات و برخي فلزات عناصر سنگين مانند كادميوم را در محصولات كشاورزي به دنبال داشته باشند. نقشه هاي حاصلخيزي خاك يكي از ابزارهاي مهم براي تعيين سطح نيازهاي كودي و پيش بيني وقوع كمبود يا سميت عناصر غذايي مورد نياز گياه در خاك است. شاخه اي از علم آمار كاربردي به نام زمين آمار (Geostatistics)قادر به تهيه نقشه هاي كمي با دقت معلوم در مورد خواص خاك و تغييرپذيري توليد بوده و لذا ميتواند به عنوان مبنايي براي انتخاب تيمار مزارع با نرخ متغير در فاز اجرايي كشاورزي دقيق به كار گرفته شود. لذا اين تحقيق نيز با هدف تهيه نقشه پراكنش فسفر قابل استفاده جهت بهبود و اصلاح مديريت تغذيه و توصيه كودي صحيح و نيز كاهش خطرات زيست محيطي ناشي از مصرف بي رويه كودهاي فسفره صورت گرفت. بدين منظور قبل از كاشت از30 مزرعه تحت كشت سيب زميني نمونه هاي خاك از دو عمق 25-0و50-25 سانتيمتري تهيه، موقعيت هركدام با دستگاه GPS ثبت و ميزان فسفر قابل استفاده با روش اولسن اندازه گيري شد. سپس بر اساس مختصات هر نقطه و با استفاده نرم افزار GS+ تغييرنماهاي تجربي، به منظور تجزيه و تحليل ساختار تغييرات مكاني، محاسبه و مدل سازي شد و در نهايت پهنه بندي متغيرهاي مورد نظر با استفاده از تخمينگر كريجينگ صورت پذيرفت. مطابق اطلاعات حاصله از نقشه هاي پهنه بندي عنصر مذكور مشخص گرديد كه در كليه خاكهاي اين منطقه ميزان فسفر قابل استفاده در حد زياد مي باشد و هيچ نيازي به مصرف اين عنصر بصورت كود وجود ندارد.