تعيين منابع صحرايي طوفانهاي گرد و غبار و برآورد سهم هركدام در غلظت PM10 در تهران

گردوغبار ناشي از مناطق صحراييكشورهاي همسايه غربي يكي از منابع ذرات معلق آلاينده هوا در شهر تهران است كه در سالهاي اخير روند روبه‌رشدي داشته و باعث بروز اثرات منفي متعددي بر سلامت انسان‌ها و محيط زيست گرديده است. عليرغم مطالعات انجام شده در اين زمينه كماكان اطلاعات دقيق و مكفي در مورد منابع صحرايي و ميزان مشاركت آنها بر غبار دريافتي در تهران موجود نيست. هدف از مطالعهحاضر تخمين سهم هر يك از منابع صحرايي توليد گرد و غبار در اطراف ايران بر غلظت PM10اندازه‌گيري شده در ايستگاههاي سنجش شهر تهران است. دوره غبار در نظر گرفته شده، روزهاي ابتدايي ماه July سال 2009 مي‌باشد. تخمين ميزان غلظتPM10ناشي از گردوغبار منطقه‌اي با استفاده از تحليل آماري داده‌ها انجام و انتشار و انتقال ذرات معلق ناشي از گرد و غبار منابع صحرايي با استفاده از نرم‌‌افزارHYSPLIT مدلسازي شد. مدلسازي صورت‌گرفته كاليبره شده تا نتايج مدل بهترين مطابقت را با مقادير اندازه‌گيري‌ شده داشته باشند و مقادير بهينه پارامترها براي ورودي مدل در شهر تهران بدست ‌آيد. نتايج مدلسازي براي غلظت متوسط روزانه PM10 ناشي از غبار با مقادير اندازه‌گيري شده داراي برازشي با ضريب 95/0 مي‌باشد. با بررسي منطقه، صحاري كشورهاي همسايه غرب و جنوب غربي ايران به 5 دسته به صورتي كه در ادامه ذكر گرديده است تقسيم‌بندي گرديدند: منطقه1:عمان،امارات؛ منطقه2:عربستان،بحرين،قطر،كويت؛ منطقه3:يمن؛ منطقه4:عراق و منطقه5:كرانه غربي،اردن،سوريه،لبنان. غبار منتشر شده از هر منطقه به طور جداگانه و با استفاده از پارامترهاي كاليبره شده مدلسازي گرديد و سهم هركدام از مناطق در گرد و غبار تهران در دوره مشخص شده به دست آمد. نتايج مدلسازي نشان مي‌دهد در اين دوره مقدار عمده گرد و غبار تهران از صحاري عراق و سوريه وارد مي‌شود، بطوريكه صحاري شمال عراق وشرق سوريه به ترتيب 55%و30% گرد و غبار وارده به تهران را شامل مي‌شود