بررسي آزمايشگاهي اثر تخليه تحتاني سد انحرافي بر روي طول پرش هيدروليكي

يكي از سازه هايي كه هزينه ي زيادي در هنگام ساخت سدها صرف آن مي شود حوضچه هاي آرامش در انتهاي سرريزها و سدهاي انحرافي مي باشد از اين رو كاهش طول حوضچه هاي آرامش از لحاظ اقتصادي مسأله ي مهمي مي باشد. طول حوضچهي آرامش بستگي به طول پرش هيدروليكي و عمق ثانويه ي پرش دارد لذا هرچه افت انرژي آب در طول سرريز بيشتر باشد آب ورودي به حوضچه آرامش داراي انرژي كمتري بوده و بنابراين طول پرش هيدروليكي نيز كاهش ميابد. در طراحي حوضچه آرامش سعي ميشود كه جهش تا حد امكان نزديك به پنجه سرريز، بدون تأثير بر جريان ورودي از روي سرريز تشكيل شود. به عبارت ديگر از فرار جهش جلوگيري شود. براي اين منظور از مستهلك كننده هاي مختلفي در كف حوضچه و پاي سرريز استفاده مي شود و بدين ترتيب طول حوضچه كاهش پيدا كرده و به پاي سرريز نزديكتر مي شود. در اين مطالعه براي كاهش طول پرش هيدروليكي از تركيب جتهاي آبي استفاده شد كه تركيبي از جريان ورودي از روي سرريز اوجي با استاندارد USBR و جريان خروجي از شكاف در بدنه سد مي باشد. در اين آزمايش جت آب خروجي از شكاف بدنه ي سد با سه زاويه 45 ، صفر و 90 درجه نسبت به افق با جريان عبوري از روي سد در نسبت هاي متفاوت دبي تلاقي داده شد و تأثير هر يك بر روي ميزان كاهش طول پرش هيدروليكي بررسي شد. در اين آزمايش در هر زاويه ي برخورد، شش نسبت دبي از شكاف عبور داده مي شد. نتايج آزمايشات نشان داد كه تلاقي جتهاي آب بازاويه 45 در جه نسبت به افق بر روي بدنه سرريز بيشترين تأثير را بر روي كاهش طول پرش دارد. اين سازه همچنين مي تواند باعث تخليه رسوبات پشت سرريز و نيز عدم تجمع رسوبات در جلو آبگير شود